مشکلات پا در افراد دیابتی از جمله مهمترین مشکلات در افراد با قند خون بالا است. در صورتی که افراد دیابتی نتوانند قند خون خود را کنترل کنند و مدیریت صحیح در خصوص این کار انجام ندهند تاثیرات بسیار بدی بر روی پاهای آنها به وجود می‌آید. این مشکلات شامل خشکی پوست پا، زخم پا و عفونت است که عوارض بسیار بدی برای این دسته از افراد به وجود می‌آورد.

به همین دلیل لازم و ضروری است که مبتلایان به دیابت اطلاعات کاملی در خصوص مشکلات و عوارض دیابت کسب کنند و خود را آماده انجام اقدامات پیشگیرانه برای مدیریت این بیماری و مشکلات آن کنند. در ادامه این مقاله از سایت دکتر فرشید مالکی قصد داریم از تاثیرات دیابت بر روی پاها بگوییم؛ پس تا پایان همراه ما باشید.

مشکلات پا در افراد دیابتی چگونه به وجود می‌آید؟

دیابت یکی از بیماری‌هایی است که اگر کنترل و مدیریت نشود در وهله اول مشکلات پا در افراد دیابتی را به وجود می‌آورد. اولین آسیبی که دیابت به افراد می‌زند آسیب عصبی است که نوروپاتی نام دارد. بر اثر نوروپاتی افراد دیابتی علائمی چون گزگز، درد و کاهش احساس در پاها را تجربه می‌کنند. همین مسئله می‌تواند بر اثر برخورد با اجسام خارجی منجر به زخم و بریدگی پاها و در نتیجه عفونت شود.

مسئله بعدی این است که دیابت جریان خون پاها را کاهش می‌دهد. وقتی به اندازه کافی در پا خون جریان نیابد زخم‌هایی که در این ناحیه وجود دارد دیر بهبود می‌یابد. حتی برخی مواقع عفونت شدید ممکن است اصلاً درمان نیابد و منجر به قانقاریا و مرگ بافت پا شود.

از دیگر عوارض عدم درمان به موقع زخم‌ها و عفونت‌ها در پا می‌توان به قطع بخش درگیر پا اشاره کرد. این کار به منظور پیشگیری از گسترش عفونت در سایر نقاط بدن انجام می‌شود.

شاید برای شما جالب باشد که بدانید علاوه بر آسیب‌های داخلی، دیابت می‌تواند منجر به تغییر شکل ظاهری پاها نیز شود و بیماری‌هایی چون شارکو ماری توث را به وجود آورد. بر اثر این بیماری استخوان‌ها و انگشتان پا جابجا می‌شوند و شکل عجیب و غریبی در پاها به وجود می‌آید.

به طور کلی می‌توان گفت که مشکلات پا در افراد دیابتی یک مسئله مهم است که باید جدی تلقی شود و هرچه سریعتر برای درمان آن اقدامات لازم صورت گیرد.

انواع مشکلات پا در افراد دیابتی

همانطور که گفتیم مشکلات پا در افراد دیابتی از جمله شایع‌ترین مشکلاتی است که برای این افراد به وجود می‌آید و در صورت عدم پیگیری و درمان می‌تواند منجر به مشکلات جدی‌تر شود.

از جمله علائمی که در پاها با وجود دیابت و مشکلات آن به وجود می‌آید، گزگز، سوزش، درد و ضعف است. همچنین برخی افراد احساس پای خود را از دست می‌دهند و در صورت بروز آسیب ممکن است که متوجه آن نشوند. به همین دلیل در ادامه قصد داریم شایع‌ترین مشکلات پا در افراد دیابتی را بیان کنیم.

نوروپاتی

بر اثر قند خون بالا عصب‌های پا آسیب می‌بیند و فرد توانایی خود برای احساس گرما، سرما یا درد را از دست می‌دهد یا این حس‌ها در وی کم می‌شود. در این شرایط اگر آسیبی به پاها وارد شود فرد مبتلا به دیابت متوجه آن نمی‌شود. به طور مثال اگر تکه سنگی در کفش فرد مبتلا باشد ممکن است بدون آنکه بداند در طول روز با آن کفش راه برود. یا اگر بر روی پا زخم و تاولی ایجاد شود، فرد بیمار آن را احساس نمی‌کند. این مسئله تا زمانی که بر روی پا زخم و عفونت ایجاد نشود قابل تشخیص نیست.

نوروپاتی همچنین می‌تواند انگشتان پا را از حالت طبیعی و عادی خارج کند. بر اثر بی‌حسی در پا ممکن است شما از کفش‌هایی استفاده کنید که اندازه پاهای شما نباشد و در نتیجه بر اثر فشار به پاها انحراف شست پا به وجود آید. زمانی که به پزشک متخصص مراجعه می‌کنید باید در خصوص کفش‌های مناسب خود از پزشک سوال بپرسید. همچنین باید عصب‌های پای شما سالیانه مورد معاینه قرار گیرد. با تشخیص زود هنگام آسیب‌های عصبی در پاها می‌توان از مشکلات شایع آن پیشگیری نمود.

تغییرات پوستی

تغییرات پوستی نیز دیگر آسیبی است که ممکن است بر اثر دیابت به پاها وارد شود. به طور مثال ممکن است که پوست پا بسیار خشک و آسیب‌پذیر شود. در این شرایط پوست پا راحت کنده می‌شود. آسیب‌های عصبی که به پاها وارد می‌شود کنترل چربی و رطوبت را از پا می‌گیرد و در نتیجه منجر به خشکی پوست می‌شود. در این شرایط پاها توانایی تعریق خود را از دست می‌دهند که این مسئله نیز بر خشکی پا تاثیر می‌گذارد.

توصیه ما به شما این است که زمانی که حمام می‌کنید به خوبی پاهای خود علی الخصوص میان انگشت خود را خشک کنید. سپس با استفاده از لوسیون یا کرم به خوبی پوست نواحی خارجی پا را مرطوب کنید. البته توجه کنید که میان انگشتان خود را کرم نزنید؛ زیرا رطوبت اضافی در این ناحیه می‌تواند منجر به عفونت قارچی شود.

پینه پا از مشکلات پا در افراد دیابتی

باید بدانید که افراد دیابتی بیشتر و سریع‌تر از سایر افراد به پینه مبتلا می‌شوند. در پاهای این افراد مناطقی وجود دارد که فشار بالایی را تحمل می‌کند. همین مسئله منجر به ایجاد پینه در پای افراد با قند خون بالا می‌شود. یکی از راهکارهای درمانی برای درمان پینه استفاده از کفش‌های طبی است. اما برخی مواقع فرد از درمان پینه غافل می‌شود.

در این شرایط پینه‌ها ضخیم می‌شود و پس از تجزیه به زخم‌های باز تبدیل می‌شوند. البته هرگز نباید خود به خود پینه و میخچه خود را برش دهید. زیرا منجر به زخم‌ها و عفونت‌های شدید می‌شود و می‌تواند مشکلات شدیدتری در پاهای شما به وجود آورد.

اگر به دنبال یک راهکار مناسب برای درمان پینه خود هستید باید به پزشک متخصص مراجعه کنید تا با استفاده از راهکارهای مناسب پینه پای شما را بردارد. استفاده از محصولات شیمیایی برای برداشت پینه یا میخچه می‌تواند به پوست پا آسیب بزند. به جای این راهکارها برای پیشگیری از ایجاد پینه در پا، به شما توصیه می‌کنیم که روزانه به صورت آرام و ملایم از سنگ پا استفاده کنید و پس از آن نیز بلافاصله پای خود را مرطوب کنید.

کاهش گردش خون

همه ما می‌دانیم که یکی از عوامل موثر بر روی بهبود زخم‌ها و عفونت‌ها گردش خون است. بر اثر دیابت گردش خون در پاها تضعیف می‌شود و همین مسئله منجر به این می‌شود که پاها نتواند با عفونت مبارزه کند. بر اثر دیابت رگ‌های خونی پا و ساق پا تنگ و سفت می‌شود؛ در نتیجه خون به اندازه کافی به پاها نمی‌رسد. موثرترین راهکار برای این کنترل این امر آن است که قندخون، فشار خون و کلسترول خود را کنترل کنید و همچنین از استعمال دخانیات بپرهیزید.

اگر پاهای شما سرد است سعی نکنید که با استفاده از مواردی چون بخار آب، پدهای گرمایشی یا حتی بطری‌های آب گرم برای گرم کردن پای خود استفاده کنید. در این شرایط پاها حس کافی و لازم را ندارد و در نتیجه ممکن است بسوزد.

افزایش فعالیت‌های بدنی از جمله ورزش می‌تواند برای بهبود گردش خون پاها موثر باشد. می‌توانید در طول روز مدتی را با استفاده از کفش‌های ورزشی و راحت به پیاده‌روی بپردازید. البته این مسئله زمانی میسر می‌شود که شما در پاهای خود زخم و عفونت نداشته باشید.

زخم پای دیابتی

عوامل مختلفی چون آسیب عصب‌های پا یا کاهش خونرسانی به پا منجر به ایجاد زخم پای دیابتی می‌شود. زخم‌ها یکی از مشکلات شایع پا در افراد دیابتی است که معمولاً در کف پا یا میان انگشتان به وجود می‌آید. انگشت شست پا بیش از سایر انگشتان در معرض آسیب دیدگی قرار می‌گیرد. در صورتی که هرگونه زخمی در پاهای خود مشاهده کنید باید فوراً به پزشک مراجعه نمایید. اگر نسبت به زخم‌های خود بی‌توجه باشید ممکن است مشکلات خطرناکی چون عفونت برای شما به وجود آورد.

شما باید همیشه پاهای خود را از نظر وجود زخم بررسی کنید. ممکن است به دلیل بی‌حسی پاها، آسیب دیدگی و ضعف پا را احساس نکنید. زخم پا نیاز به مراجعه به پزشک و درمان دارد تا از ایجاد بافت مرده در پا پیشگیری شود.

قانقاریا از شایع‌ترین مشکلات پا در افراد دیابتی

قانقاریا یا مرگ بافت بر اثر خون رسانی ضعیف در پا به وجود می‌آید. بر اثر این بیماری بافتی از پا که به آن خون نمی‌رسد سیاه می‌شود. در واقع می‌توان گفت وقتی که پا نتواند خون مورد نیاز خود را تامین کند بخشی از پا دچار مردگی می‌شود. وجود عفونت‌های باکتریایی در پا نیز می‌تواند منجر به این عارضه شود.

شارکو ماری توث

شارکو ماری توث از جمله شایع‌ترین بیماری‌های عصبی است که افراد زیادی را درگیر خود می‌کند. بر اثر نوروپاتی محیطی ماهیچه‌ها و ارگان‌های پا نمی‌توانند از مغز دستورات لازم را دریافت کنند. بر اثر این بیماری پاها از حالت طبیعی خارج می‌شود و تغییر شکل می‌یابد. مراجعه به موقع و سریع به پزشک می‌تواند از ایجاد این مشکل پیشگیری کند.

قطع عضو از مشکلات پا در افراد دیابتی

در افراد دیابتی در صورت عدم درمان به موقع مشکلات پا ممکن است منجر به قطع عضو شود. همانطور که گفتیم در افراد دیابتی خونرسانی در پاها کاهش می‌یابد و رگ‌های عروقی پا تنگ می‌شود. در نتیجه مشکلاتی مانند زخم پای دیابتی و قانقاریا به وجود می‌آید و درمان آنها بسیار مشکل می‌شود. در این شرایط به منظور پیشگیری از گسترش عفونت باید پا از ناحیه انگشت مچ ساق و غیره قطع شود.

راهکارهای پیشگیری از مشکلات پا در افراد دیابتی

برای اینکه سلامت پاهای خود را حفظ کنید بهتر است نکاتی را رعایت کنید.

• پاهای خود را به طور مداوم چک کنید: از آنجایی که ممکن است حس پاهای خود را از دست بدهید باید به طور مداوم و روزانه پاهای خود را به منظور مشاهده هرگونه زخم یا التهاب بررسی کنید.
• روزانه پاهای خود را بشویید: عفونت‌های قارچی می‌تواند شرایط برای ایجاد مشکلات پا در افراد دیابتی را افزایش دهد. روزانه پاهای خود را بشویید و به خوبی خشک کنید سپس با استفاده از مرطوب کننده‌ها پای خود را مرطوب کنید.
• میخچه و پینه را جدی بگیرید: در صورت وجود میخچه و پینه در پاهای خود هرچه سریع‌تر نسبت به درمان آن اقدام کنید. این مشکلات ممکن است منجر به زخم‌ها و التهابات شدید شود.
• ناخن پا را مرتب کوتاه کنید: ناخن‌های تیز یکی از عوامل موثر برای ایجاد زخم در پاها است. همیشه ناخن‌های خود را کوتاه کنید. البته توجه کنید که گوشه‌های ناخن خود را نبرید. این کار همچنین از ورود ناخن به داخل پوست جلوگیری می‌کند.

ادامه

• از کفش یا جوراب استفاده کنید: حتی زمانی که در داخل خانه هستید نیز با پای برهنه راه نروید. استفاده از کفش و جوراب می‌تواند وجود زخم‌ها و آسیب‌های پا جلوگیری کند. قبل از اینکه کفش خود را بپوشید مطمئن باشید که داخل آن سنگریزه یا اشیای دیگری وجود ندارد.
• پاهای خود را گرم نگه دارید: مشکلات پا در افراد دیابتی منجر به کاهش دما و سردی پاها می‌شود. در این شرایط باید پاهای خود را همواره گرم نگه دارید. به این منظور می‌توانید از جوراب‌های نخی و مناسب افراد دیابتی استفاده کنید. همچنین استفاده از کیسه آب گرم به این منظور می‌تواند موثر واقع شود. توجه به این نکته الزامی است که پاهای خود را از بخاری و آتش دور نگه دارید تا دچار مشکلاتی چون سوختگی و حریق نشوید.
• جریان خون در پاهایتان را افزایش دهید: با انجام برخی از اقدامات می‌توانید شرایط خونرسانی به پاهای خود را افزایش دهید. به این منظور زمانی که می‌‌نشینید یا دراز می‌کشید پاهای خود را از سطح قلبتان بالاتر قرار دهید. در طول روز به طور مداوم انگشتان پا و مچ پا را به جهت‌های مختلف حرکت دهید. استفاده از جوراب‌های تنگ و شلوارهای تنگ می‌تواند خونرسانی به پا را دشوار سازد. از جوراب‌های گشاد استفاده نمایید و فعالیت‌های بدنی خود را افزایش دهید و از تمریناتی چون پیاده‌روی، دوچرخه سواری یا حتی شنا استفاده کنید.

چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟

مشکلات پا در افراد دیابتی اگر به طور صحیح مدیریت نشود می‌تواند خطر زیادی را برای فرد به وجود آورد. در صورت مشاهده هرگونه علائم در افراد دیابتی باید فوراً به پزشک مراجعه نمایید. اگر هر یک از علائم زیر را در پاهای خود مشاهده کردید لازم و ضروری است که نسبت به درمان آن اقدام نمایید. از جمله:

• تغییرات دمای پا و رنگ پوست پاها
• ناخن‌های فرو رفته در انگشتان پا
• وجود هرگونه التهاب و تورم در قسمت‌های مختلف پا
• مشاهده پینه و میخچه در پاها
• مشاهده عفونت‌های قارچی پا
• وجود هرگونه ترک و خشکی در پاها

نتیجه‌گیری

مشکلات پا در افراد دیابتی از جمله مهمترین مشکلاتی است که با وجود قند خون بالا در فرد به وجود می‌آید. در این شرایط باید به طور مداوم حقوق خود را بررسی کنید و علائم این مشکل را هرچه سریع‌تر درمان نمایید. به این منظور مراجعه به پزشک متخصص پا می‌تواند به شما کمک کند.

دکتر فرشید مالکی بهترین فوق تخصص جراحی پا و مچ پا می باشد.

برای انجام ویزیت و مشاوره با بهترین متخصص جراحی پا و مچ پا از طریق شماره ۰۳۱۳۲۲۱۰۶۴۰ اقدام به تعیین نوبت نموده تا ویزیت شوید.